भारतका चर्चित गीतकार तथा लेखक जावेद अख्तरले परिवारबाट मूल्य-मान्यता र संस्कार सिक्न सकिने भए पनि आफ्नो पहिचान भने आफैँ निर्माण गर्नुपर्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार परिवारले व्यक्तिलाई नाम, भाषा, संस्कृति र जीवनका मूल्य दिन सक्छ, तर उसको सोच र पहिचान आफैँले विकास गर्नुपर्छ। परिवारको मुख्य उद्देश्य छोराछोरीलाई सधैँ आफ्नो नियन्त्रणमा राख्नु नभई सही र गलत छुट्याउन सक्ने बनाउनु भएको अख्तरको भनाइ छ।
अख्तरका अनुसार समयसँगै पारिवारिक संरचना पनि बदलिँदै गएको छ। पहिले संयुक्त परिवारमा बस्ने चलन बढी भए पनि अहिले छोराछोरी आमाबुबाबाट अलग भएर स्वतन्त्र जीवन बिताउनु सामान्य बन्दै गएको छ। यसलाई पारिवारिक सम्बन्ध टुटेको रूपमा मात्र बुझ्न नहुने उनको भनाइ छ।
उनले परिवारको सम्बन्ध रगतको नातामा मात्र सीमित नहुने बताए। परिवारमा एक अर्कालाई माया गर्ने, फरक विचारको सम्मान गर्ने र सबैको कुरा धैर्यपूर्वक सुन्ने वातावरण हुनुपर्ने उनको तर्क छ। परिवारका सदस्यबिच असहमति भए पनि त्यसलाई स्वीकार गर्ने र एक अर्काको विचार बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्ने उनको धारणा छ।
उनी राम्रो परिवारले बालबालिकालाई इमानदार, आत्मनिर्भर र तर्क गर्न सक्ने बनाउन सहयोग गर्नुपर्ने बताउँछन्। छोराछोरीले आफ्ना विचार राख्न र जीवनका निर्णय आफैँ गर्न पाउनु स्वाभाविक भएको उनको भनाइ छ। उनीहरूलाई हरेक कुरामा नियन्त्रण गर्न खोज्नुको सट्टा आफ्ना निर्णयको जिम्मेवारी लिन र गल्तीबाट सिक्न दिनुपर्ने अख्तर बताउँछन्।
उनका अनुसार छोराछोरी हुर्किएपछि उनीहरूलाई आफ्नो जीवनको बाटो रोज्ने स्वतन्त्रता दिनुपर्छ। आमाबुबाको जिम्मेवारी उनीहरूको हरेक कदम नियन्त्रण गर्नु नभई सही निर्णय लिन आवश्यक ज्ञान र समझ प्रदान गर्नु हो। बालबालिकालाई स्वतन्त्र रूपमा सोच्न र निर्णय गर्न सिकाउँदा उनीहरू जिम्मेवार व्यक्ति बन्न सक्ने उनको धारणा छ।
परिवारले व्यक्तिलाई नाम, भाषा, संस्कृति, पारिवारिक कथा र मूल्य-मान्यताको विरासत दिन सक्छ। तर त्यसकै आधारमा व्यक्तिको पहिचान निर्धारण गर्न नसकिने अख्तरको भनाइ छ। ‘यदि छोराले बुबाको आवाज मात्र दोहोर्याउँछ भने त्यो विरासत होइन, प्रतिध्वनि हो,’ उनले भनेका छन्। उनको विचारमा छोराछोरीले परिवारबाट सिकेका कुरा आत्मसात् गर्दै आफ्नै सोच र व्यक्तित्व विकास गर्नुपर्छ।
अख्तरका अनुसार परिवारको सफलता छोराछोरीलाई आफ्नै विचार र पहिचान भएको जिम्मेवार व्यक्ति बनाउन सक्नुमा निर्भर हुन्छ। परिवारको उद्देश्य सदस्यलाई सँगै राख्नु मात्र नभई उनीहरूलाई अरूको सम्मान गर्न, फरक विचार स्वीकार गर्न र स्वतन्त्र रूपमा जीवन जिउन सक्ने बनाउनु पनि हो।
प्रतिक्रियाहरू
कृपया सभ्य र मर्यादित भाषामा प्रतिक्रिया दिनुहोस्। अपमानजनक, मानहानिकारक वा घृणा फैलाउने प्रतिक्रियाहरू हटाइनेछन्।
अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। आफ्नो विचार राख्ने पहिलो व्यक्ति बन्नुहोस्।