रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा पुन: ड्रोन आक्रमण, दुई बस्ती नियन्त्रणमा लिएको मस्कोको दाबी

रूसको रियाजान क्षेत्रमा रहेको तेल प्रशोधन केन्द्रमा युक्रेनले ड्रोन आक्रमण गरेपछि रूस-युक्रेन युद्ध थप चर्किएको छ।

आक्रमणबाट केन्द्रमा आगलागी भएको रूसी अधिकारीहरूले बताएका छन्। यस घटनाले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अघि सारेको ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण रोक्ने प्रयासमा धक्का पुगेको छ। यसैबिच, रूसले युक्रेनका दुई बस्ती नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ।

रूसी राजधानी मस्कोबाट करिब ३०० किलोमिटर दक्षिणपूर्वमा रहेको रियाजानको तेल प्रशोधन केन्द्रमा बिहीबार बिहान ड्रोन आक्रमण भएको थियो। क्षेत्रीय गभर्नर पावेल माल्कोभले आक्रमणपछि केन्द्रमा आगलागी भएको र क्षतिको मूल्यांकन भइरहेको बताएका छन्।

विज्ञापन

सरकारी तेल कम्पनी रोसनेफ्टको स्वामित्वमा रहेको उक्त केन्द्रले रूसको कुल तेल प्रशोधन क्षमताको करिब पाँच प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ र मस्को क्षेत्रमा इन्धन आपूर्ति गर्छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसले युक्रेनी ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण जारी राखेकाले रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमाथिको आक्रमण रोक्ने निर्णय फिर्ता लिएको बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले शुक्रबार सार्वजनिक भएको अन्तर्वार्तामा युक्रेनले रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा पुनः आक्रमण गर्नु ‘लज्जास्पद’ भएको टिप्पणी गरेका छन्। उनका अनुसार यस्ता आक्रमणले विश्व बजारमा तेल तथा डिजेलको मूल्य बढाउन सक्छन्।

ट्रम्पले रूस र युक्रेनबिच ऊर्जा पूर्वाधारलाई निशाना नबनाउने सहमति गराउने प्रयास गर्दै आएका थिए। तर, रूसले युक्रेनी ऊर्जा संरचनामा आक्रमण जारी राखेको भन्दै किभले उक्त प्रयासबाट पछि हटेको जनाएको छ।

रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनका लामो दूरीका ड्रोन आक्रमणबाट रूसको समग्र इन्धन प्रशोधन क्षमतामा खासै ठुलो असर नपरेको बताएका छन्। यद्यपि, रियाजान केन्द्रमा भएको पछिल्लो आक्रमणबाट कति क्षति पुग्यो र उत्पादनमा कस्तो प्रभाव पर्‍यो भन्नेबारे विस्तृत विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

यसैबिच, युक्रेनको सैन्य सञ्चारमा महत्त्वपूर्ण मानिने स्टारलिंक सेवामा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाइएको बेलायतका रक्षामन्त्री वेस स्ट्रिटिङले बताएका छन्। उनले अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथसँगको छलफलपछि सेवा पुनःस्थापनाको स्वागत गरेका हुन्।

यसअघि उच्च गतिमा चल्ने ड्रोनमा स्टारलिंकको कनेक्सन प्रभावित हुँदा युक्रेनको ड्रोन आक्रमण तथा हवाई प्रतिरक्षा अभियानमा असर परेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। स्पेसएक्सका प्रमुख एलन मस्कले भने सैन्य प्रयोजनको स्टारसिल्ड प्रणालीमा गति वा प्रयोगसम्बन्धी सीमा निर्धारण गर्ने अधिकार अमेरिकी सरकारसँग रहेको बताएका छन्। यद्यपि, प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय कसले गरेको थियो भन्ने विषयमा स्पष्टता आएको छैन।

अमेरिका र युक्रेनबिचको तनाव बढिरहेका बेला जेलेन्स्कीले रूसबाट डिजेल आपूर्ति सहज बनाउने अमेरिकी नीतिको पनि आलोचना गरेका छन्। उनले यस्तो निर्णयले रूसलाई युद्ध सञ्चालनका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउन मद्दत गर्न सक्ने बताएका छन्।

ट्रम्पले भने युद्ध अन्त्यका लागि सम्झौता गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै जेलेन्स्कीसँग वार्ता गर्न पुटिनभन्दा कठिन भएको टिप्पणी गरेका छन्। यसले किभ र वासिङ्टनबिचको सम्बन्धमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।

युक्रेनी अधिकारीहरूका अनुसार रूसले पछिल्लो आक्रमणमा मध्य युक्रेनको किरोभोहराद क्षेत्रमा १० घण्टाभन्दा लामो समय ड्रोन प्रहार गर्दा तीन जनाको मृत्यु भएको छ भने छ जना घाइते भएका छन्। जेलेन्स्कीले मध्यरातदेखि बिहीबार बिहानसम्म रूसले युक्रेनमा ८५० भन्दा बढी ड्रोन प्रहार गरेको र युक्रेनी वायुसेनाले तीमध्ये ५३६ वटा खसालेको दाबी गरेका छन्। रूसले पनि आफ्नो रक्षा मन्त्रालयमार्फत १६६ वटा युक्रेनी ड्रोन खसालेको जनाएको छ।

जेलेन्स्कीले दक्षिणपश्चिमी रूसस्थित एक हवाई अड्डामा गरिएको आक्रमणमा छ वटा युद्धविमान नष्ट भएको दाबी गरेका छन्। युक्रेनी पक्षले रूसी सैन्य क्षमतामा क्षति पुर्‍याउने उद्देश्यले लामो दूरीका आक्रमण जारी राख्ने जनाएको छ।

अर्कोतर्फ, रूसी रक्षा मन्त्रालयले पछिल्लो २४ घण्टामा एक हजार १०५ युक्रेनी सैनिक हताहत भएको र खार्किभ क्षेत्रका दुई बस्ती आफ्नो नियन्त्रणमा आएको दाबी गरेको छ। युक्रेनी जनरल स्टाफले भने सोही अवधिमा रूसी सेनातर्फ एक हजार ७९० सैनिक हताहत भएको, १५ वटा बख्तरबन्द लडाकु सवारीसाधन नष्ट भएको र छ वटा विमान गुमाएको दाबी गरेको छ।

युद्ध चर्किँदै जाँदा जेलेन्स्कीले युरोपेली नेताहरूसँग थप सैन्य सहयोग र सुरक्षा प्रत्याभूति जुटाउने प्रयास गरिरहेका छन्। उनी ब्रसेल्समा युरोपेली नेताहरूसँग छलफलमा सहभागी भएका छन्। युरोपेली संघकी विदेश नीति प्रमुख काजा कालासले युक्रेनलाई दबाब दिनुभन्दा रूसलाई युद्ध रोक्न बाध्य पार्नुपर्ने बताएकी छन्। उनले युरोप युक्रेनको साथमा उभिएको पनि स्पष्ट पारेकी छन्।

रूस र युक्रेनबिच युद्ध अन्त्य गर्न भइरहेका कूटनीतिक प्रयासले अहिलेसम्म ठोस परिणाम दिन सकेका छैनन्। ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण रोक्ने प्रयास कमजोर बन्दै गएको, अमेरिका-युक्रेन सम्बन्धमा तनाव बढेको र दुवै पक्षबाट सैन्य कारबाही जारी रहेको अवस्थामा युद्धविरामको सम्भावना अझै अनिश्चित देखिएको छ। एजेन्सीहरूको सहयोगमा