उकालो बाटो चढ्दै गाउँ पुग्दा पहिलो नजरमै सन्नाटा महसुस हुन्छ। कुनै बेला बालबालिकाको कोलाहल र खेतमा काम गर्नेको चहलपहल हुने यो गाउँमा अहिले धेरै घरमा ताल्चा झुन्डिएका छन्। बारीमा झाडी उम्रिएको छ।
गाउँका ७२ वर्षीय तेजबहादुर घले भन्छन्, “छोराहरू विदेश गए, नातिनातिना सहरमा पढ्छन्। हामी बूढाबूढी मात्र छौं। खेत जोत्ने मान्छे नै छैन।” उनको कथा यो गाउँको मात्र होइन, पहाडका धेरै बस्तीको साझा यथार्थ हो।
किन छाड्छन् गाउँ?
स्थानीयवासीका अनुसार रोजगारीको अभाव, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको कमी नै बसाइँसराइका मुख्य कारण हुन्। खेतीबाट पर्याप्त आम्दानी नहुने र जङ्गली जनावरले बाली नष्ट गर्ने समस्याले पनि युवालाई गाउँ छाड्न बाध्य बनाएको छ।

गाउँको विद्यालयमा विद्यार्थी सङ्ख्या घट्दै गएपछि केही कक्षा गाभिएका छन्। शिक्षकहरू भन्छन्, विद्यार्थी नहुँदा विद्यालय नै बन्द हुने डर छ।
आशाका किरण
तर निराशाबीच केही आशाका कथा पनि छन्। विदेशबाट फर्किएका केही युवाले गाउँमै बाख्रापालन, तरकारी खेती र होमस्टे सुरु गरेका छन्। गाउँपालिकाले यस्ता उद्यमीलाई अनुदान र तालिम दिन थालेको छ।
“गाउँमा अवसर छैन भन्ने धारणा बदल्न हामीले नै उदाहरण बन्नुपर्छ।” — विदेशबाट फर्किएका युवा उद्यमी
समाजशास्त्रीहरू भन्छन्, सडक, इन्टरनेट र बजार पहुँच सुधार भए गाउँमा पनि आकर्षक जीवनयापन सम्भव छ। तर त्यसका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारको समन्वित नीति आवश्यक छ।


प्रतिक्रियाहरू
कृपया सभ्य र मर्यादित भाषामा प्रतिक्रिया दिनुहोस्। अपमानजनक, मानहानिकारक वा घृणा फैलाउने प्रतिक्रियाहरू हटाइनेछन्।
अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। आफ्नो विचार राख्ने पहिलो व्यक्ति बन्नुहोस्।