एउटा ‘मीम’ माथिको टिप्पणी महँगो परेपछि एमबाप्पेले चीनसँग मागे माफी

फ्रान्सेली फुटबल स्टार केलियन एमबाप्पेले चीनका पूर्वनेता माओत्सेतुङमाथि गरिएको विवादित टिप्पणीलाई लिएर माफी मागेका छन्।

उनको टिप्पणीलाई लिएर चीनका तीन ठुला कम्पनीले उनीसँगको व्यावसायिक साझेदारी अन्त्य गरेका छन्। चीनमा उनको आलोचना बढेपछि एमबाप्पेले चिनियाँ जनता र उनीहरूको इतिहासप्रति सम्मान रहेको बताएका हुन्। २७ वर्षीय एमबाप्पेले मंगलबार सामाजिक सञ्जाल एक्समा वक्तव्य जारी गर्दै आफ्नो टिप्पणीले चीन र विश्वभरका चिनियाँ समुदायका मानिसलाई दुःख पुगेको स्वीकार गरेका छन्।

‘मेरो टिप्पणीलाई गलत तरिकाले बुझिएको थियो। यसले चीन र विश्वभरका चिनियाँ समुदायका धेरै मानिसलाई दुःख पुर्‍याएको मैले बुझेको छु,’ उनले लेखेका छन्। उनले थपेका छन्, ‘मेरा शब्दले दुःखी बनाएका सबैसँग माफी माग्छु। मेरो उद्देश्य त्यस्तो थिएन। चिनियाँ जनता र उनीहरूको इतिहासप्रति मेरो गहिरो सम्मान छ।’

विज्ञापन

विवादको कारण एमबाप्पेको एउटा मीमसम्बन्धी टिप्पणी हो। एक अन्तर्वार्तामा उनलाई मन पर्ने मीमबारे सोधिएको थियो। त्यस क्रममा उनले एउटा भिडियोको उल्लेख गर्दै त्यसमा आफूलाई चिनियाँ तानाशाहको रूपमा चित्रण गरिएको बताएका थिए। उक्त भिडियोमा चीनका पूर्वनेता माओत्सेतुङको शरीरमा एमबाप्पेको अनुहार जोडिएको तस्बिर देखाइएको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा एमबाप्पेको अनुहारलाई विभिन्न राजनीतिक तथा सैन्य नेताका तस्बिरमा जोडेर मीम बनाउने गरिएको छ। यस्ता मीममा उनलाई आफूले खेल्ने टोलीका निर्णयमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने व्यक्तिका रूपमा व्यंग्य गरिएको पाइन्छ। तर माओत्सेतुङसँग जोडिएको मीमबारे उनको टिप्पणी सार्वजनिक भएपछि चीनमा विवाद बढेको हो।

तीन चिनियाँ कम्पनीले तोडे साझेदारी
विवादपछि पेय पदार्थ उत्पादक डोङपेङ, दुग्ध उत्पादन कम्पनी मेन्ग्निउ र चीज उत्पादक मिल्कग्राउन्डले एमबाप्पेसँगको व्यावसायिक साझेदारी अन्त्य गर्ने घोषणा गरेका छन्। कम्पनीहरूले चिनियाँ जनताको भावनामा चोट पुर्‍याउने अभिव्यक्ति र गतिविधिको विरोध गर्ने बताएका छन्।

कम्पनीहरूले सम्झौता अन्त्य गर्नुको विस्तृत कारण खुलाएका छैनन्। यद्यपि, उनीहरूका वक्तव्य एमबाप्पेको टिप्पणीलाई लिएर चीनमा आलोचना बढिरहेको समयमा आएका हुन्।

एमबाप्पेले यसअघि चीनमा पेय पदार्थ, दूध र चीजलगायतका उत्पादनको प्रचार गर्दै आएका थिए। डोङपेङको एउटा विज्ञापनमा उनले चिनियाँ भाषामा नारा दिएका थिए भने मेन्ग्निउको विज्ञापनमा अर्जेन्टिनाका चर्चित फुटबल खेलाडी लियोनेल मेस्सीसँग देखिएका थिए।

चीनको सामाजिक सञ्जाल वेइबोमा पनि एमबाप्पेसम्बन्धी विषय चर्चामा आएका छन्। उनको साझेदारी अन्त्य गर्ने कम्पनीका नाम जोडिएका ह्यासट्याग चर्चित बनेका छन्। केही प्रयोगकर्ताले उनको टिप्पणीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै चीनमा उनको व्यावसायिक गतिविधि रोक्नुपर्ने माग समेत गरेका छन्।

माओत्सेतुङबारे टिप्पणी किन संवेदनशील ?
माओत्सेतुङ सन् १९४९ मा जनवादी गणतन्त्र चीन स्थापना भएपछि देशको नेतृत्वमा आएका प्रमुख नेता हुन्। उनले सन् १९४९ देखि १९७६ मा मृत्यु हुँदासम्म चीनमा शासन गरेका थिए। चीनमा माओलाई अझै पनि ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण नेताका रूपमा हेरिन्छ। त्यसैले उनलाई लिएर गरिने व्यंग्य वा ठट्टालाई धेरैले अपमानजनक मान्ने गरेका छन्।

माओको शासनकालमा देशलाई तीव्र रूपमा औद्योगिकीकरण गर्ने उद्देश्यले ग्रेट लिप फर्वार्ड अभियान सञ्चालन गरिएको थियो। तर उक्त अभियानसँग सम्बन्धित नीतिले ठुलो अनिकाल निम्त्याएको थियो। विभिन्न ऐतिहासिक अनुमानअनुसार त्यस अवधिमा करोडौं मानिसको ज्यान गएको थियो। माओको राजनीतिक विरासत चीनमा सम्मान र विवाद दुवैसँग जोडिएको छ।

विवादबारे सोधिएको प्रश्नमा चीनको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले चिनियाँ जनताको भावनामा चोट पुर्‍याउने अभिव्यक्ति र गतिविधिले समाजका विभिन्न क्षेत्रबाट विरोध सामना गर्ने बताए। एजेन्सी