मौद्रिक नीति भनेको के हो? यसले तपाईंको ऋण र बचतलाई कसरी असर गर्छ

हरेक वर्ष केन्द्रीय बैंकले मौद्रिक नीति सार्वजनिक गर्दा बैंकिङ र व्यावसायिक क्षेत्रमा व्यापक चासो हुन्छ। तर यो नीतिले घरको किस्ता, बचतको ब्याज र बजारको महँगीसम्मलाई प्रभावित गर्छ भन्ने कुरा धेरैलाई थाहा हुँदैन।

मौद्रिक नीतिका मुख्य औजार

मौद्रिक नीतिको मुख्य उद्देश्य मूल्य स्थिरता, बाह्य क्षेत्रको सन्तुलन र आर्थिक वृद्धिलाई सहयोग गर्नु हो। यसका लागि केन्द्रीय बैंकले विभिन्न औजार प्रयोग गर्छ।

• नीतिगत दर: बैंकहरूले केन्द्रीय बैंकबाट छोटो अवधिका लागि कर्जा लिँदा लाग्ने आधार दर।
• अनिवार्य नगद अनुपात: बैंकहरूले निक्षेपको निश्चित हिस्सा केन्द्रीय बैंकमा राख्नुपर्ने व्यवस्था।
• खुला बजार कारोबार: बजारमा तरलता थप्न वा खिच्न गरिने कारोबार।

यी औजारमार्फत केन्द्रीय बैंकले बजारमा पैसाको आपूर्ति र ब्याजदरलाई प्रभावित गर्छ।

विज्ञापन

तपाईंको जीवनमा असर

मानौं, केन्द्रीय बैंकले नीतिगत दर घटायो। यसले बैंकहरूको कोषको लागत घटाउँछ र बैंकहरूले कर्जाको ब्याजदर घटाउन सक्छन्। घर वा व्यवसाय कर्जा लिएकाहरूको किस्ता घट्न सक्छ। तर यसको अर्को पाटो भनेको बचतमा पाउने ब्याज पनि घट्नु हो।

उल्टो, महँगी अत्यधिक बढेको अवस्थामा केन्द्रीय बैंकले कसिलो नीति लिन सक्छ। यसले ऋण महँगो बनाउँछ तर मूल्यवृद्धि नियन्त्रणमा सहयोग गर्छ। त्यसैले मौद्रिक नीति सधैं विभिन्न उद्देश्यबीच सन्तुलन खोज्ने अभ्यास हो।