ग्रामीण स्वास्थ्य चौकीमा आधारभूत औषधि अभाव: कारण र समाधानका उपाय

जुम्लाको एक गाउँमा बस्ने ६५ वर्षीया धनमाया बुढा उच्च रक्तचापको औषधि लिन तीन घण्टा हिँडेर स्वास्थ्य चौकी पुगिन्। तर त्यहाँ औषधि सकिएको थियो। बाध्य भएर उनले सदरमुकामको निजी पसलबाट महँगो मूल्यमा औषधि किनिन्।

यो कथा एउटा गाउँको मात्र होइन। दुर्गम क्षेत्रका धेरै स्वास्थ्य चौकीमा वर्षको केही महिना आधारभूत औषधि अभाव हुने गरेको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।

अभावका कारण

स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार औषधि अभावका मुख्य तीन कारण छन्। पहिलो, खरिद प्रक्रियामा हुने ढिलाइ। दोस्रो, सडक सञ्जाल कमजोर भएका ठाउँमा ढुवानीको कठिनाइ। तेस्रो, माग र खपतको सही तथ्यांक समयमै माथिल्लो निकायसम्म नपुग्नु।

विज्ञापन

एक स्वास्थ्य चौकीका प्रमुख भीमबहादुर रोकायाका अनुसार वर्षायाममा बाटो बन्द हुँदा दुई महिनासम्म आपूर्ति रोकिन्छ। हामीले माग पठाउँछौं, तर औषधि आइपुग्दा धेरै बिरामी फर्किसकेका हुन्छन्, उनी भन्छन्।

समाधानका उपाय

जनस्वास्थ्य विज्ञहरूले केही व्यावहारिक सुझाव दिएका छन्:

• वर्षायाम सुरु हुनुअघि नै छ महिनाको मौज्दात पुर्‍याउने
• स्थानीय तहलाई आपत्कालीन अवस्थामा औषधि खरिद गर्ने अधिकार र बजेट दिने
• औषधि मौज्दातको डिजिटल अभिलेख प्रणाली सबै स्वास्थ्य चौकीमा लागू गर्ने

केही पालिकाले आफ्नै बजेटबाट पूरक औषधि खरिद गर्न थालेका छन्, जसले समस्या केही हदसम्म कम गरेको छ। तर सबै पालिकासँग यस्तो स्रोत छैन।

विज्ञहरूका अनुसार निःशुल्क औषधि कार्यक्रमको उद्देश्य गरिब र दुर्गम क्षेत्रका नागरिकलाई राहत दिनु हो। आपूर्ति प्रणाली सुधार नगरेसम्म यो उद्देश्य पूरा हुन सक्दैन।